• Je Stedentrip Praag begint hier
  • Verliefd op Praag neemt je mee
  • Dè blog over Praag
  • Eerlijke tips
  • De liefde spat er vanaf
Home » Tips » Geschiedenis

Geschiedenis van Praag in een notendop

Wikipedia over Praag:

"Praag wordt als een van de mooiste steden van Europa beschouwd en het historische centrum staat op de Werelderfgoed van UNESCO. De Gouden Stad, zoals een van de bijnamen van Praag luidt, ligt aan de rivier de Moldau. Gedurende het bestaan van de staat Tsjecho-Slowakije tot en met het jaar 1992 was Praag de hoofdstad van deze natie." 

De geschiedenis van Praag begint al zo'n tweeduizend jaar geleden, toen er Keltische nederzettingen waren aan de Moldau. Wanneer je gehele geschiedenis wilt weten, dan verwijst Verliefd op Praag je naar Wikipedia.

Tijdens een Citytrip Praag wandel je langs standbeelden, gebouwen en monumenten. Het zou zonde zijn om niet te weten welk verhaal erachter schuilt. Verliefd op Praag heeft al een selectie voor je gemaakt.

Welke namen of termen zijn door de eeuwen heen onlosmakelijk met Praag verbonden:

Standbeeld Wenceslas voor het Nationaal Museum

Het Wenceslasplein (Václavské náměstí) is naar hem vernoemd. 

Wenceslaus de Heilige was hertog van Bohemen en is een heilige van de Katholieke Kerk, de beschermheilige van Bohemen en Tsjechië. Niet te verwarren met de latere koning Wenceslaus I (1361-1419)

Standbeeld Jan Hus op het Oude Stadsplein.

Het stadsbeeld op het Oude Stadsplein is een beeltenis van Jan Hus, die als vermeend ketter op de brandstapel terecht is gekomen in 1415. Zijn laatste woorden Pravda vítězí (de waarheid overwint) zijn later in de geschiedenis nog gebruikt in de communistische tijd.

Standbeeld van Karel IV bij de Praagse Burcht

Karel IV werd keizer van het Heilige Roomse Rijk en legt in 1357 de eerste steen voor de Karelsbrug.

Karel IV bekommerde zich voornamelijk om de uitbreiding en de welvaart van zijn erflanden. Door zijn eigen vier huwelijken en door die van zijn kinderen verstevigde hij de macht in die landen. Hij bevorderde in Bohemen en Moravië de Franse en Duitse cultuur en stichtte in 1348 de Universiteit van Praag. De oude burcht Hradcany uit de negende eeuw liet hij geheel verbouwen. Hij gaf de opdracht om de St. Vituskathedraal verder op te bouwen, liet de Wenceslaskroon smeden en liet Praag aanzienlijk vergroten door de aanleg van de huidige Nieuwe Stad. Ook liet hij de Karelsbrug bouwen en vele andere bouwwerken. Karel IV, die een autobiografie in eigen handschrift schreef, stierf in 1378.

Het beeld van Jan Nepomucky op de Karelsbrug.

Op de Karelsbrug staan 30 standbeelden. Een van de bekendste is die van Jan Nepomucký, Johannes van Nepomuk. Rond zijn hoofd zie je vijf sterren, die staan voor de vijf letters van het woord tacui (ik heb gezwegen). 

Volgens de volksmond zou Wenceslaus I (niet te verwarren met de hierboven genoemde Wenceslaus de Heilige) woedend zijn geworden toen Johannes had geweigerd te verklappen of de koningin al dan niet gebiecht had dat ze er een minnaar op nahield.

Nadien zou de bisschop van Praag hierover een brief hebben geschreven naar Paus Bonifatius IX: "Nadat men zijn rechter- en linkerzij zozeer verbrand had dat hij in feite al ten dode was opgeschreven, werd doctor Johannes, mijn beste vicaris, openlijk door de straten van de stad naar de Moldau gesleept. Terwijl zijn handen op zijn rug werden vastgemaakt, bond men hem - als ware hij een wagenwiel - met zijn hoofd aan zijn voeten; in zijn mond zette men een stuk hout rechtop zodat deze wreed werd opengescheurd. Zo hebben ze hem naar beneden gegooid en verdronken."

Legende

Het gruwelijk verminkte lichaam van de geestelijke zou 's nachts zijn komen bovendrijven, omgeven door vijf blinkende sterren. De toegestroomde mensen herkenden hun geliefde priester en predikant. Ze haalden hem uit het water en legden hem op de oever. Duizenden mensen stroomden toe en droegen zijn lichaam onder rouwbeklag naar de domkerk. Vooral de armen van de stad konden maar geen afscheid nemen van hem die voor hen altijd geweest was als een liefhebbende vader. Koning Wenceslaus I gaf nog de opdracht het lijk op een onbekende plaats te begraven, maar er hing daar zo'n geur van heiligheid dat hij al snel werd ontdekt. Onder plechtig vertoon werd Johannes Nepomuk bijgezet in de Sint Vitus Kathedraal te Praag. Daar wordt hij sindsdien door de gelovigen vereerd en velen verkregen van hem uit de hemel het wonder waarom ze hem smeekten.

Kijk hier de andere legende van de Karelsbrug en Jan Nepomucky

In 1942 werd Reinhard Heydrich plaatsvervangend Reichsprotektor van Bohemen en Moravië waar hij de falende Konstantin von Neurath verving. Zijn doortastend optreden tegen het Tsjechische verzet was zeer doeltreffend, een kleine 400 actieve verzetsstrijders werden door Heydrich gelijk geëlimineerd en niet alleen een groot deel van de oppositie verdween achter de tralies maar ook zwarthandelaren, illegale slagers en profiteurs werden hard aangepakt, onder deze laatste categorie vielen de meeste doodvonnissen en hierbij werd geen onderscheid gemaakt tussen Duitsers of Tsjechen. 

Ds Tsjechische soldaat Jan Kubis en de Slowaakse soldaat Jozef Gabcik kregen in Operatie Anthropoid de opdracht om Heydrich te vermoorden in de hoop hiermee in Tsjechië grootschalige represailles tegen de bevolking uit te lokken en hiermee het verzet tegen de Duitsers te heractiveren.

Spoiler-alert

Na een aantal mislukte pogingen, waarbij Heydrich niet kwam opdagen, lukte het uiteindelijk om Heydrich in zijn auto te grazen te nemen. De aanslag overleeft Heydrich nog maar komt na een aantal dagen in het ziekenhuis te overlijden.

Jan Kubis en Jozef Gabcik verschuilen zich samen met vijf andere soldaten in de Heilige-Cyrillus en Heilige-Methodiuskerk in Resslova. De kerk wordt omsingeld en er zijn uiteindelijk 700 Duitse soldaten voor nodig om de 7 mannen uit de kerk te krijgen. Geen van de mannen overleeft het.

Wil je meer spanning en inzicht in de hele operatie, kijk dan de film Anthropoid of lees het boek HhhH van Laurent Binet. 

Tip:

Bij de kerk is een gratis museum en kun je de kelder in, waar de 7 mannen zich hebben verstopt.

Net na de Tweede Wereldoorlog, toen Praag net aan de wederopbouw was begonnen, won het communisme terrein. Vanaf 1948 is het land communistisch en wordt het land en de mensen onderdrukt.

Politieke tegenstanders worden opgepakt en weggewerkt. Opstanden werden hardhandig de kop ingedrukt. Een eigen mening, laat staan openlijk kritiek uiten was tot aan de jaren 60 niet mogelijk zonder daarvoor opgepakt te worden. Vanaf 1960 worden er lichte hervormingen doorgevoerd en durven mensen iets meer. Met als hoogtepunt de Praagse Lente (zie hierna). Na de Praagse Lente wordt Tsjecho-Slowakije door de Russen bezet en zijn de Tsjecho-Slowaken terug bij af. Het duurt nog tot 1989, na het vallen van de muur, dat het land zijn vrijheid weer terugkrijgt. De Fluwelen Revolutie die hierop volgt, zorgt in 1992 voor de afsplitsing van Slowakije. Praag is dan alleen nog de hoofdstad van Tsjechië.

Verschillende plekken in de stad herinneren ons nog aan deze vreselijke communistische tijd, zoals het Museum van het Communisme, de matroesjka's en de Russische bontmutsen, die als souvenirs worden verkocht.

Communistisch museum: school.

Dubcek

spreekt een uitzinnige menigte toe

1968

In 1968 lijkt het erop dat Tsjecho-Slowakije weer een democratie kan worden onder leiding van de gematigde president Alexander Dubček. In die tijd breekt de Praagse Lente aan, een periode van liberalisatie en het socialisme met een menselijk gezicht. Mensen wilden gebruik maken van vrijheid van meningsuiting, kwamen de straat op en gingen demonstreren. Ook de studenten hadden een belangrijke rol hierin. Zij wilden deelnemen aan de westerse jeugdcultuur. Rusland zag dit van een afstand aan en riep Dubček ter verantwoording, maar hij gaf geen krimp. 

Op 20 augustus 1968 vielen de Russen Tsjecho-slowakije en Praag binnen, vernielde Radio Praag en bezette de stad met tanks en een deel van de 150.000 militairen.

Een ondergronds radiostation riep het volk op tot verzet, onder andere door op de muren te schrijven dat de Russen naar huis moesten en door alle bewegwijzering te verwijderen. Deze laatste oproep was zo succesvol dat op een bepaald moment nog enkel de wegwijzers richting Moskou overbleven.

Uiteindelijk werden alle hervormingen teruggedraaid, vrijheid van meningsuiting werd onvrijwillig ingeruild voor censuur. In totaal bleven er 50.000 soldaten in het land om een oogje in het zeil te houden.


Kijktips:

  1. Klik hier voor de aflevering van Andere Tijden over de Praagse Lente.
  2. Of bekijk hieronder het bijzonder tragische liefdesverhaal van Liuba en Hubert, een Oekraïense vrouw en een West Duitse man, die elkaar voor het eerst ontmoeten in Praag op de dag dat de Russen de stad binnenvallen.

 

Monument voor Jan Palach en Jan Zajíc

vlakbij het Nationaal Museum

1969

De 21 jarige student Jan Palach steekt zichzelf op 16 januari 1969 in de brand als protestactie tegen de bezetting door de Russen. Na de Praagse Lente van 1968 trokken zij het land in tegen de democratie van de nieuwe president Alexander Dubček.

Op 24 januari, de dag van zijn begrafenis, was er in heel het land officieus 1 minuut stilte en ruim 10.000 burgers woonden zijn uitvaart bij.

Op verschillende plekken in Praag zie je de naam Jan Palach op een gedenkteken.

Lees de blog van Verliefd op Praag

over de Fluwelen Revolutie.

Wanneer de video niet afspeelt, open de video dan in YouTube.